denemeçöz reklam
Sınava Ne Kadar Kaldı
Duyurular


Cümle Anlamı Ve Yorumu

Cümle Yorumu Ve Anlamı

Bir durmu,olayı,duygu yada düşünceleri anlaşılır ve kurallı bir şekildesözcüklerle oluşturulmasına cümle denir.Kpss ve diğer sınavlarda çıkan cümle sorularında ne istendiğini anlamak soruyu çözme açısından oldukça önemlidir.Bu yüzden bu konuyla ilgili olarak bol bol soru çözmek gerekmektedir.

A) Cümle Yorumu

1 ) Yakın Anlamlı Cümleler

Yakın anlamlı cümelerde birden çok seçenekler verilerek aşağıda bulunan cümlelerden hangileri anlmaca birbirine yakındır sorusu sorulmakla birlikte soru içerisinde bir cümle verilerek bu cümleye aşağıda bulunan cümlelerden hangisi anlamca en yakındır tarzında sorular sorulmaktadır.

Bu tarz sorular KPSS'de oldukça fazla çıkmaktadır.Soruyu doğru cevaplamamız için dikkat etmemiz gereken en önemli nokta bizlere verilen şıklarda ne anlatılmak istendiğini bulmamız gerekmektedir.Bunun için soruyu oldukça dikkatli okumamız gerekiyor.

Örnek Soru:

Yalnızca güneşli günlerde yürüyen kişi, amacına ulaşamaz.

Aşağıdakilerden hangisi bu cümlede anlatılmak istenene anlamca en yakındır ?

A) İsteneni elde etmek her koşulda çalışmayı zorunlu kılar.

B) Başarılı olmak için insanın ne istediğini bilmesi gerekir.

C) İnsan, attığı her adımın sorumluluğunu taşımalıdır.

D) Değişik ortamlara kısa sürede uyum sağlamak güçtür.

E) Seçici olmak insanları güçlüklerle yüz yüze getirir.

ÇÖZÜM:

“Yalnızca güneşli günlerde yürüyen kişi, amacına ulaşamaz.” cümlesindeki güneşli günler ifadesiyle asıl anlatılmak istenen olumlu durum ve koşullardır. Bir kişi yalnızca olumlu durum ve koşullar¬da çaba sarf etmekle amacına ulaşamıyorsa onun her durum ve koşulda çalışması gerekir.

Cevap A

2 ) Karşıt Anlamlı Cümleler

Anlam bakımından birbiriyle çelişen cümlelere karşıt anlamlı cümeler denilmektedir.

Örnek Soru:

az => çok

pahalı => ucuz

3 ) Cümle Tamamlama

Cümle tamamlama sorularından KPSS'de hemen hemen her yıl en az bir tane soru gelmektedir.Bu tarz sorularda cümlenin akışına göre boş bırakılmış olan yere anlamca uygun cümlenin getirilmesidir.

Örnek Soru:

Ailede tüm yükümlülükleri üzerine alan, çocuklarını her türlü sorumluluktan uzak tu­tan anne babalar --- bireyler yetiştirirler.

Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilebilir ?

A) her bakımdan kendilerine benzeyen

B) işini seven görevlerinin bilincinde olan

C) bulundukları her ortama kolayca uyum sağlayan

D) karşılaştıkları güçlükleri yenmek için her türlü yola başvuran

E) yaşamını biçimlendiremeyen, başkaları tarafından yönetilmeyi bekleyen

ÇÖZÜM

Soru kökünde anlatılan anne babaların yetiştirdiği çocuklara bakarsanız, onların sorumluluk sahibi olmayan bireyler olduğunu görürsünüz; bu tür bireylerin de ken­di yaşamlarını biçimlendiremeyen, başkaları tarafından yönetilmeyi bekleyen kişiler olduğunu düşünmek zor değildir.

Cevap : E

4 ) Cümle Sıralama

Cümle sıralama sorularında öncelikle yüklemler tespit edilmeli daha sonra anlamlı bir şekilde sıralanmalıdır.

Örnek Soru:

Aşağıdaki cümelerin kurallı bir bütün oluşturacak biçimde sıralanışını bulunuz.

I. Seçtiğim bu yöntem nedeniyle öykülerim birtakım parçalardan oluşur.

II. Ama bu parçaların kimileri “eksiltilmiş”tir.

III. Öykülerimi yazarken giriş, gelişme, sonuç bölümlerini dikkate almam.

IV. Özellikle yapılmış bir eksiltmedir bu.

A) I – II – III –IV

B) I – III – IV – II

C) III – I – II – IV

D) III – IV – I –II

E) IV – I –II – III

( DGS 2012 )

CEVAP

C

B) Cümlelerin Anlam Özelliklerine Göre Ayrılması

1 ) Tahmin - Olasılık

Tahmin

Bir durumun yada olayın bazı bilgilere dayanarak gerçekleşip gerçekleşmeyeceğine dair kesin olmayacak şekilde fikir yürütmektir.

Örnek :

Hava iyide iyiye kötü oluyor sanırım yağmur yağacak

(Cümlede havanın kötü olmasından yola çıkarak yağmur yağabileceğini belirtiyor.Bu tür cümleler olasılık cümlesine örnektir.)

Olasılık

Herhangibi bir şeyin olabilirlik durumuna olasılık denir.

Örnek :

Sınavda başarılı olamamasının nedeni yeterince çalışmamış olması olabilir.

(Cümlede yer alan "yeterince çalışmamış olması olabilir " sözü cümleye olasılık anlamı katmaktadır.)

2 ) Kesinlik

Bir olay yada durumun kesin bir dille ifade edilmesi ve kanıtlanabilir olması durumudur.

Örnekler :

Sınavlar geçen hafta pazartesi günü bitti.

KPSS sınavına 1 milyon 365 bin kişi başvuruda bulundu.

(Yukarıda verilen iki örnektede kesin bir ifade biçimi kullanılmıştır.)

3 ) Varsayım

Gerçekleşmeyen bir durumun veya olayın gerçekleşmiş gibi kabul edilmesi durumuna varsayım denir.Varsayım cümlelerinde genellikle diyelimki,tutki,farz edelim ki gibi sözcüklere sıkça rastlanmaktadır.

Örnekler :

Diyelimki bu sınavı kazandın. (Cümleye diyelimki sözcüğü varsayım anlamı katmıştır.)

Farz edelim ki bugün yağmur yağacak. (Farz edelim ki sözcüğü cümleye varsayım anlamı katmıştır.)

4 ) Çıkarım

Herhangibi bir durum yada olay ile ilgili bilgilere dayanarak tespitte bulunma olayına çıkarım denilmektedir.

Örnek:

Sınavda başarılı olması , onun ne kadar çok çalıştığını gösterir.

(Cümlede sınavda başarılı olmasını çok çalışmasına bağlaması bir çıkarım örneğidir.)

5 ) Neden - Sonuç İlişkisi (Yargı - Gerekçe)

Bir olay yada durumun hangi nedenlere bağlı olarak gerçekleştiği veya gerçekleşmediğini bildiren cümlelere neden-sonuç cümleleri denilmektedir.Bu tür cümlelerden KPSS'de bugüne kadar sorulmuş sorular arasında oldukça fazla soru yer almaktadır.Neden sonuç cümlelerinde genellikle "için , ile ,den dolayı , den ötürü "ilegeçleri ile kurulabileceği gibi den-dan eki yada kimi bağlaç ve sözcüklerlede kurulabilmektedir.

Örnekler :

Kar yağışı yüzünden okullar tatil edildi.

Sınavlara çalışamadığından dolayı notları oldukça düşük geldi.

Başı ağrıdığı için işe gitmedi

(Yukarıda bulunan cümlelerde altı çizili olan ekler cümleye neden-sonuç anlamı katmaktadır.)

6 ) Koşula Bağlılık (Şart)

Bir olay yada durumun gerçekleşmesinin başka bir durum yada olaya bağlanması durumudur.

Örnek :

Sınavlardan iyi notlar alırsam arkadaşlara yemek ısmarlıycam.

Hava çok güzel olursa gezmeye gideceğim.

(Yukarıda bulunan cümlelerde altı çizili sözcükler cümleye koşul anlamı katmaktadır.)

7 ) Karşılaştırma

Herhangibi durum,olay yada kavramların kıyaslanması durumuna karşılaştırma denir.Bu tür cümlelerde genelllikle "daha,en,daha çok,en çok,kadar,ise,göre gibi sözcükler kullanılmaktadır.

Örnekler :

Kitaplar arasında daha çok roman türlerini okurdu.

Ahmet Sineme göre oldukça çalışkandı.

En iy futbolcu Cristiano Ronaldo.

(Yukarıda bulunan cümlelerde altı çizili sözcükler cümleye karşılaştırma anlamı katmaktadır.)

8) Karşıtlık (Zıtlık)

Birbirine zıt sözcük yada kavramların aynı cümle içerisinde yer alması durumudur..

Örnekler :

Oldukça güçlü olan takım rakibinin zayıf olmasına rağmen yenildi.

Kendisi çok sevimli iken arkadaşı oldukça sevimsizdi.

9 ) Nesnellik

Anlatıcının kişisel görüşlerini yorum ve duygularını içermeyen söylemiş olduğu cümlelerin doğrulunun yada yanlışlığının kanıtlanabilir olmasıdır.Daha çok gözlem ,deneye ve araştırmaya dayanana anlatım türüdür.Aynı zamanda Nesnellik kanıtlanabilir olmasıyle birlikte kişiden kişiye değişmeyen cümlelerdir.

Örnekler :

Ülkemizde en fazla nüfusa sahip olan şehrimiz İstanbul'dur.

Alfabemiz 29 harften oluşmaktadır.

İstanbul değişik uygarlıklara ev sahipliği yapmış şehirdir.

(Yukarıda bulunan cümleler kesindir.Dolayısıyla Nesnel'dir)

10 ) Öznellik

Anlatıcının kişisel görüşlerine ve duygularına dayanana doğruluğu yada yanlışlığı kanıtlanmayan cümlelerdir.

Not : 1) " Öznel " cümleler kişiden kişiye değişirken " Nesnel " cümleler değişmez.
         2) " Öznel " Cümelerin kanıtlanabilir olması durmu söz konusu değildir." Nesnel " cümleler ise kantılanabilir olması gerekemektedir.

Kendisi oldukça güzel bir kız.

Kendisine yapılan iyilikleri unutmayan insan yoktur.

İnsanlar en çok yeşillik alanlarda huzur bulur.

(Yukarıda bulunan cümleler kişiden kişiye değişmektedir.Dolayısıyla Öznel'dir)

11 ) Yorum

Bir olay yada durmu anlatırken anlatıcının duygularınıda katmasıdır.Kısacası yorum cümlelerinde öznellik yani kişisellik vardır.

Örnekler :

Okuduğum kitabın sürükleyici bir anlatımı vardı

12 ) Konu (İçerik)

Yapıtın neler içerdiği konusunun ne olduğu hakkında bilgi veren yargılardır.

Örnekler :

Reşat Nuri bu eserinde Anadolunun güzelliklerini anlatmış.

(Cümlede altı çizili sözcükle eserin içeriği hakkında bilgi verilmiş.)

13 ) Üslüp (Biçem)

Bir yapıtın nasıl oluşturulduğuna dair bilgi veren yargılardır.Üslüp kısaca anlatım biçimidir.Dilin yalın (sade) ya da sa­natlı oluşu, akıcılık gibi özellikler üslubu meydana getirir.

Örnekler :

Yazar eserinde oldukça sade bir dil kullanmış.

Şairin yöresel sözcüklerle oluşturmuş olduğu söyleyiş okurlar tarafından oldukça beğenildi.

14 ) Değerlendirme

Herhangibi bir durum ile ilgili inceleme yapıldıktan sonra yapılan bu inceleme üzerinden sonuca varmaktır.

Örnekler :

Yazar yazmış olduğu son romanda oldukça çarpıcı açıklamalarda bulunmuş

15 ) Eleştiri

Sanatçının yada yapıtının olumlu yada olumsuz yanlarını ortaya koymaktır.Aynı zamanda eleştiri herhangibi bir durum ile ilgilide olabilmektedir.

Örnekler :

Bu gidişle bir yere varamazsın (Olumsuz Eleştiri)

İşini oldukça titiz yapması başarılı olmasını sağlıyor. (Olumlu Eleştiri)

16 ) Öz Eleştiri

Kişinin kendisini eleştirmesi durumudur.

Örnekler :

Sınava çalışmadığım için oldukça pişmanım.

İlk yapıtımda ağır bir dil kullanmış olmam geniş kitlelere ulaşmamı engelledi.

17 ) Öneri

Herhangibi bir durum ile iligli görüş bildirmektir.

Örnekler :

Dişlerinizin çürümemesi için her yemekten sonra fırçalamalısınız.

İyi bir üniversitede okumak için sınava hazırlanmalısınız.

18 ) Uyarı

Herhangibi bir durum yada olayda yapılan ikaz ve hatırlatmadır.

Örnek :

Kendisini oldukça güzel buluyordu.. (Cümlesinde yer alan güzel sözcüğü soyut anlamlı bir sözcüktür.Fakat burada bir varlığı karşıladığından dolayı somutlaştırılmıştır.)

19 ) Tasarı

Herhangibi bir konuyla ilgili olarak ileriye dönük yapılan projeler ve planlardır.

Örnekler :

Okuma alışkanlığı kazanması için ona kitaplar almayı düşünüyorum.

Sınavı kazanmak için dershaneye gitmeyi düşünüyorum.

20 ) Amaç

Amaç cümelerinde erişilmek istenen durum dile getirilir.Bu tür cümlelerde genellikle "için, diye" kelimelerine yer verilir.

Örnekler :

Sınavı kazanmak için çok çalışmış.

Kardeşi iyileşsin diye ona çok iyi bakıyor.

21 ) Önyargı

Kişinin durum,olay yada bir başkası hakkında genellikle olumsuz düşünceleridir.Önyargı cümlelerinde " biliyorum havası " bulunmaktadır.

Örnekler :

Sınavı kazanamayacağına adım gibi eminim.

Hocanın vermiş olduğu ödevi kimse bitiremez.

22 ) Şaşırma

Herhangibi bir durum karşısında şaşkınlığın dile getirilmesidir.

Örnekler :

Bu sınavı kazanacağım aklımın ucundan bile geçmezdi.

Böyle ansızın gideceğini hiç düşünmemiştim.

23 ) Beğenme (Takdir Etme)

Herhangibi bir şeyin beğenildiğinin dile getirilmesidir.

Örnekler :

Yapmış olduğun resim çok güzel olmuş.

Okadar güzel sesi varki sanki sanatçı.

24 ) Yakınma (Hayıflanma)

Herhangibi bir durumdan dolayı üstü kapalı olarak şikayetci olmaktır.

Örnekler :

Arkadaşım artık beni aramaz oldu.

Borç verdiğim arkadaşlarımdan ah birde paramı alabilsem.

25 ) Pişmanlık (Hayıflanma)

Yapılan bir işden dolayı üzüntü duyulması olayına pişmanlık denir.

Örnekler :

Keşke sınava biraz daha çalışsaydım.

Arkadaşıma bağırdığımdan dolayı çok üzgünüm

26 ) Doğrudan Anlatım (Düz Anlatım)

Başkasının söylemniş olduğu bir sözün olguğu gibi aktarılmasıdır.Alınmış olan bu söz tırnak içerisinde yazılabileceği gibi sözün sonuna virgül konularak da aktarılabilir.

Örnekler :

Arkadaşım "yarın sana uğrayacağım" dedi.

Annem "odanı topla" dedi.

27 ) Dolaylı Anlatım

Başkasının söylemiş olduğu sözü kendi söylemişcesine anlatılması olayına olaylı anlatım denir.

Örnekler :

Arkadaşım oray

Annem yarın bana uğrayacağını söyledi.

Annem odamı toplamamı söyledi