LGS’ye hazırlanan öğrenciler için en önemli hedeflerden biri, istedikleri liseye girebilecek bir sınav performansına ulaşmaktır. Bu noktada doğal olarak “LGS’de iyi bir liseye girmek için kaç net gerekir?” sorusu gündeme gelir.
Bu sorunun tek bir cevabı yoktur. Çünkü gereken net; hedeflenen okulun başarı düzeyine, sınavın o yılki zorluk seviyesine ve öğrencinin netlerinin derslere göre dağılımına bağlıdır. Bununla birlikte 90 soruluk LGS’de 80 net ve üzeri yüksek başarı hedefleri açısından önemli bir seviyedir. Türkiye’nin en seçici liselerini hedefleyen öğrencilerde ise genellikle hata sayısının çok daha düşük olması gerekir.
Bu nedenle net hedefi belirlerken yalnızca genel bir rakama ulaşmaya çalışmak yerine hedeflenen okuldan yola çıkarak kişisel bir çalışma hedefi oluşturmak daha doğru bir yöntemdir.
Net sayıları için MEB tarafından açıklanmış “şu net iyi, şu net kötü” şeklinde resmî bir sınıflandırma bulunmaz. Ancak öğrencinin deneme performansını değerlendirebilmesi için toplam netler genel bir çalışma seviyesi olarak yorumlanabilir.
| Toplam Net | Çalışma Seviyesi Açısından Genel Yorum |
|---|---|
| 60-69 Net | Konu ve soru türü eksikleri azaltıldığında önemli ölçüde geliştirilebilecek bir seviyedir. |
| 70-79 Net | Birçok sınavla öğrenci alan lise için rekabetçi sonuçlar oluşturabilecek güçlü bir seviyedir. |
| 80-84 Net | Yüksek başarı düzeyinden öğrenci alan liseleri hedefleyenler için iddialı bir performanstır. |
| 85-90 Net | En seçici liseleri hedefleyen öğrenciler açısından çok yüksek bir sınav performansını ifade eder. |
Bu aralıklar okulların resmî giriş netleri değildir. Çalışma sürecinde öğrencinin seviyesini yorumlamaya yardımcı olmak amacıyla kullanılabilir.
LGS puanı, öğrencinin toplam netinin sabit bir puan değeriyle çarpılması sonucunda hesaplanmaz. MEB her testi ayrı değerlendirir. Öğrencinin doğru ve yanlışlarından elde edilen ham puanlar, o yıl sınava katılan öğrencilerin test ortalamaları ve standart sapmaları kullanılarak standart puana dönüştürülür.
Bu nedenle bir yıl 80 netle alınan puanın başka bir yıl aynı olması gerekmez. Sınavın genel zorluk seviyesi değiştiğinde öğrencilerin net dağılımları ve oluşan puanlar da değişebilir.
Bu özellik nedeniyle internette görülen “75 net kesin 430 puan getirir” veya “82 netle kesin şu liseye girilir” gibi ifadeler kesin bilgi olarak değerlendirilmemelidir.
En sağlıklı yöntem, önce hedeflenen liseleri belirlemek ve daha sonra bu okulların geçmiş yerleştirme sonuçlarını incelemektir.
Örneğin öğrencinin hedeflediği bir lisenin geçmiş yıllardaki taban yüzdelik dilimlerinin yaklaşık %3 civarında olduğunu düşünelim. Bu öğrencinin amacı yalnızca belirli bir net rakamına ulaşmak değil, denemelerde bu başarı düzeyine yaklaşabilecek bir performans oluşturmak olmalıdır.
Net hedefi belirlerken şu yöntem kullanılabilir:
Bu yaklaşım, hiçbir dayanağı olmadan “85 net yapmalıyım” şeklinde hedef koymaktan daha işlevseldir.
Evet. LGS’de altı testin tamamı merkezî sınav puanının hesaplanmasına katılır ancak testlerin ağırlık katsayıları aynı değildir.
| Ders | Soru Sayısı | Ağırlık Katsayısı |
|---|---|---|
| Türkçe | 20 | 4 |
| Matematik | 20 | 4 |
| Fen Bilimleri | 20 | 4 |
| T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük | 10 | 1 |
| Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi | 10 | 1 |
| Yabancı Dil | 10 | 1 |
Türkçe, Matematik ve Fen Bilimleri testlerinin katsayısı daha yüksektir. Ancak buradan diğer derslerin önemsiz olduğu sonucu çıkarılmamalıdır. Altı testin tamamından elde edilen ağırlıklı standart puanlar toplam LGS puanının oluşumuna katılır.
Özellikle yüksek başarı hedefleyen öğrencilerde birkaç soruluk kayıp bile önemli olabileceği için doğru strateji, yalnızca belirli derslere yüklenmek değil, bütün testlerde mümkün olduğunca dengeli bir sonuç oluşturmaktır.
Fen liseleri arasında ciddi başarı farkları bulunur. Türkiye’nin en çok tercih edilen fen liseleri çok düşük yüzdelik dilimlerden öğrenci alırken başka bir fen lisesinin taban yüzdelik dilimi daha geniş olabilir.
Bu nedenle “Fen lisesi için kaç net gerekir?” sorusu tek başına yeterli değildir. Asıl bilinmesi gereken hangi fen lisesinin hedeflendiğidir.
Öğrenci hedeflediği fen lisesinin son birkaç yıldaki taban yüzdelik değerlerini inceleyerek kendi deneme performansıyla karşılaştırmalıdır. Hedef okul çok yüksek başarı düzeyinden öğrenci alıyorsa yalnızca toplam neti artırmak değil, bütün derslerdeki hata sayısını azaltmak önem kazanır.
Anadolu liselerinde başarı aralığı fen liselerine kıyasla daha da geniş olabilir. Türkiye genelinde çok düşük yüzdelik dilimlerden öğrenci alan Anadolu liseleri bulunduğu gibi daha geniş başarı aralıklarından öğrenci kabul eden okullar da vardır.
Bu nedenle Anadolu lisesi için genel bir net sayısı vermek yerine hedeflenen okul özelinde değerlendirme yapılmalıdır. Aynı şehirde bulunan iki Anadolu lisesinin taban yüzdelik dilimleri bile birbirinden oldukça farklı olabilir.
Öğrencinin okul türünden önce hedef okulun geçmiş başarı düzeyini incelemesi daha doğru sonuç verir.
Evet. LGS’de her alt test için öğrencinin ham puanı hesaplanırken yanlış cevap sayısının üçte biri doğru cevap sayısından çıkarılır.
Net hesabı şu şekilde yapılabilir:
Net = Doğru Sayısı - (Yanlış Sayısı / 3)
Örneğin bir öğrenci 20 soruluk bir testte 16 doğru ve 3 yanlış yaptıysa:
16 - (3 / 3) = 15 net elde eder. Bu nedenle deneme analizlerinde yalnızca doğru sayısını değil, yanlışların hangi nedenlerle oluştuğunu da takip etmek önemlidir.
Öğrencinin seviyesini tek bir deneme üzerinden değerlendirmek sağlıklı değildir. Denemelerin güçlük seviyesi farklı olabileceği gibi öğrencinin günlük performansı da değişebilir.
Daha sağlıklı değerlendirme için son birkaç denemenin sonuçları birlikte incelenebilir.
| Takip Edilecek Veri | Neden Önemli? |
|---|---|
| Toplam net ortalaması | Genel performans seviyesini gösterir. |
| Ders netleri | Gelişimin veya düşüşün hangi dersten kaynaklandığını gösterir. |
| Yanlış yapılan konular | Çalışılması gereken alanları belirlemeye yardımcı olur. |
| Dikkat hataları | Bilgi eksiği olmadığı hâlde kaybedilen netleri ortaya çıkarır. |
| Boş bırakılan sorular | Süre veya konu problemine işaret edebilir. |
Böylece öğrenci yalnızca netinin yükselip yükselmediğini değil, neden yükseldiğini veya neden düştüğünü de görebilir.
Bu soruya herkes için aynı dersle cevap vermek doğru değildir. Çalışma önceliği öğrencinin mevcut sonuçlarına göre belirlenmelidir.
Örneğin Matematik neti düşük olan bir öğrencinin temel konu eksikleri varsa bu alana düzenli zaman ayırması gerekir. Buna karşılık başka bir öğrenci İnkılap Tarihi veya Yabancı Dil testinde birkaç konu eksiği nedeniyle sürekli soru kaybediyorsa kısa sürede bu kayıpları azaltabilir.
Öncelik belirlenirken şu üç nokta birlikte değerlendirilmelidir:
Böylece çalışma programı yalnızca ders katsayısına göre değil, öğrencinin gerçek ihtiyacına göre hazırlanmış olur.
Hazırlık döneminde net sayısı öğrencinin gelişimini izlemek için oldukça kullanışlıdır. Gerçek LGS sonucu açıklandıktan sonra ise liseleri karşılaştırırken genel yüzdelik dilim daha anlamlı hâle gelir.
Bunun nedeni farklı yılların sınavlarının aynı güçlükte olmamasıdır. Bir okulun geçen yıl aldığı taban puanı doğrudan bu yılın puanıyla karşılaştırmak her zaman sağlıklı değildir. Yüzdelik dilim öğrencinin sınava katılanlar arasındaki başarı konumunu gösterdiği için geçmiş okul sonuçlarıyla karşılaştırmada daha kullanışlı bir referanstır.
Bir okulun geçmiş yıl taban yüzdelik dilimi, o okula yeni yılda kesin olarak aynı dilimle girileceği anlamına gelmez. Kontenjanlar ve tercih davranışları değişebildiği için taban değerler her yerleştirme döneminde yeniden oluşur.
Bu nedenle okul araştırması yapılırken mümkünse birkaç yılın sonuçlarına bakılmalıdır.
Örneğin bir okul son yıllarda yaklaşık %3,10, %3,30 ve %3,20 civarında öğrenci aldıysa öğrencinin hedefini yalnızca son yılın rakamına göre değil, okulun genel başarı aralığına göre değerlendirmesi daha anlamlıdır.
Tercih döneminde hedef okulun geçmiş sınırının biraz üzerinde bir başarı konumunda bulunmak seçenekleri artırabilir ancak hiçbir geçmiş yıl değeri kesin yerleşme garantisi oluşturmaz.
Hayır. Türkiye’de bütün liseler merkezî LGS puanıyla öğrenci almaz.
Sınavla öğrenci alan okullarda öğrencinin merkezî sınav sonucu kullanılır. Fen liseleri, sosyal bilimler liseleri ve sınavla öğrenci alan bazı Anadolu liseleri ile diğer programlar bu grupta yer alabilir.
Yerel yerleştirmeyle öğrenci alan okullarda ise merkezî sınav neti doğrudan yerleştirme ölçütü değildir. Bu nedenle öğrencinin hedeflediği okulun sınavla mı yoksa yerel yerleştirmeyle mi öğrenci aldığını önceden öğrenmesi gerekir.
Bu yaklaşım öğrencinin yalnızca yüksek bir net rakamına ulaşmaya çalışması yerine hedeflediği okulun gerektirdiği başarı seviyesine doğru ilerlemesini sağlar.
LGS’de iyi bir liseye girmek için gereken net tek bir rakamla ifade edilemez. Hedeflenen okulun başarı düzeyi değiştikçe gereken sınav performansı da değişir. Bununla birlikte 80 net ve üzeri yüksek başarı hedefleri açısından önemli bir seviyedir; en seçici liselerde ise öğrencinin 90 soruluk sınavda hata sayısını çok daha düşük tutması gerekebilir.
En doğru net hedefi, öğrencinin istediği liselerin geçmiş yüzdelik dilimlerini ve kendi deneme sonuçlarını birlikte değerlendirmesiyle oluşturulur. Böylece çalışma planı genel tahminlere değil, öğrencinin mevcut seviyesi ile ulaşmak istediği hedef arasındaki gerçek farka göre hazırlanabilir.
Paylaş
Denemecoz.com sınavlara hazırlanan öğrenciler için içerisinde online sınavlar, puan hesaplama araçları, sayaçlar, taban puanları, başarı sıralamaları gibi özellikleri bulunduran faydalı bir eğitim sitesidir.
Gizlilik Sözleşmesi
