DGS sonucunda adaylar için DGS-SAY, DGS-SÖZ ve DGS-EA olmak üzere üç farklı puan türü hesaplanır. Bu puan türleri arasındaki temel fark, sayısal ve sözel bölümlerden elde edilen standart puanların farklı ağırlıklarla değerlendirilmesidir.
Bu nedenle aynı sayısal ve sözel netlere sahip bir adayın SAY, SÖZ ve EA puanları birbirinden farklı olur. Ayrıca adayın hangi puan türünü kullanacağı, geçiş yapmak istediği lisans programına göre belirlenir.
Peki DGS SAY, SÖZ ve EA arasındaki fark nedir? Hangi puan türünde sayısal veya sözel bölüm daha önemlidir? Eşit ağırlık puanı nasıl değerlendirilir? İşte güncel DGS sistemine göre temel farklar.
DGS’de üç puan türü bulunur:
Bu ayrım, adayın sınavdaki hangi bölümünün puan üzerinde daha fazla etkili olacağını belirler.
ÖSYM'nin güncel sisteminde sayısal ve sözel standart puanların katsayıları şöyledir:
| Puan Türü | Sayısal Standart Puan | Sözel Standart Puan | ÖBP |
|---|---|---|---|
| DGS-SAY | 3 | 0,6 | 0,6 |
| DGS-SÖZ | 0,6 | 3 | 0,6 |
| DGS-EA | 1,8 | 1,8 | 0,6 |
Tablodaki en önemli nokta, bu katsayıların doğrudan netlere uygulanmamasıdır. Sayısal ve sözel ham puanlar ÖSYM tarafından standart puana dönüştürüldükten sonra ilgili katsayılarla değerlendirilir.
Dolayısıyla “Bir matematik neti DGS-SAY'da 3 puandır” şeklinde bir hesaplama doğru değildir.
DGS-SAY, sayısal standart puanın daha yüksek ağırlığa sahip olduğu DGS puan türüdür.
Sayısal standart puan 3 katsayısıyla değerlendirilirken sözel standart puan 0,6 katsayısıyla hesaba katılır. Bu nedenle SAY puanıyla öğrenci alan bir lisans programını hedefleyen aday açısından sayısal bölüm belirleyici konumdadır.
Ancak sözel bölümün tamamen önemsiz olduğu düşünülmemelidir. Sözel standart puan da DGS-SAY hesabında yer aldığı için bu bölümden elde edilen başarı toplam puana katkı sağlar.
Çalışmanın ana ağırlığı sayısal performansı geliştirmeye verilebilir. Bunun yanında sözel bölümden yapılabilecek soruları tamamen bırakmak yerine, toplam puanı destekleyecek bir sözel performans oluşturmak daha doğru bir stratejidir.
DGS-SÖZ, sözel standart puanın daha yüksek ağırlıkla değerlendirildiği puan türüdür.
Bu puan türünde sözel standart puan 3, sayısal standart puan ise 0,6 katsayısıyla hesaplamaya dahil edilir.
Dolayısıyla sözel puanla öğrenci alan bir programı hedefleyen aday için okuduğunu anlama, çıkarım yapma ve sözel akıl yürütme becerileri daha belirleyici hâle gelir.
Bununla birlikte sayısal bölümden elde edilen standart puan da sonuca katkı sağladığı için matematiği tamamen bırakmak doğru değildir.
DGS-EA, sayısal ve sözel standart puanların eşit katsayıyla değerlendirildiği puan türüdür.
Her iki standart puan da 1,8 katsayısıyla kullanılır. Bu nedenle eşit ağırlık puanı hedefleyen adaylarda tek bir bölüme aşırı yüklenmek yerine sayısal ve sözel performans arasında daha dengeli bir yapı oluşturmak önem kazanır.
Buradaki “eşit ağırlık” ifadesi, adayın sayısal ve sözel netlerinin mutlaka aynı olması gerektiği anlamına gelmez. İki bölümün standart puan katsayılarının eşit olduğunu ifade eder.
Üç puan türü arasındaki farkı en basit şekilde şöyle özetleyebiliriz:
Özellikle SAY ve SÖZ puanlarında ana bölümün katsayısı 3, diğer bölümün katsayısı 0,6'dır. Bu nedenle hedeflenen puan türünün bilinmesi, çalışma planının doğru oluşturulması açısından önemlidir.
Evet. Toplam net aynı olsa bile sayısal ve sözel netlerin dağılımı değiştiğinde puan türlerinde farklı sonuçlar ortaya çıkabilir.
Örneğin iki adayın toplam 50 net yaptığını düşünelim:
Toplam netleri aynı olsa da Aday A'nın net dağılımı DGS-SAY açısından, Aday B'nin dağılımı ise DGS-SÖZ açısından daha avantajlı bir yapı oluşturur.
Bu nedenle DGS hazırlığında yalnızca toplam neti takip etmek yerine sayısal ve sözel netleri ayrı ayrı değerlendirmek daha anlamlıdır.
Hayır. DGS-EA puanında sayısal ve sözel standart puanların katsayıları eşittir ancak bu durum adayın iki bölümde tam olarak aynı neti yapmasını gerektirmez.
Örneğin bir aday sayısalda daha güçlü olabilir ve buradan daha yüksek net çıkarabilir. Önemli olan diğer bölümü tamamen ihmal etmemek ve toplam performansı mümkün olduğunca geliştirmektir.
EA hedefleyen adaylarda özellikle bir bölümün çok düşük kalması, eşit ağırlıklı puanın potansiyelini sınırlayabilir.
Evet. Sözel standart puan DGS-SAY hesabında 0,6 katsayısıyla değerlendirilir. Sayısal kadar güçlü bir ağırlığa sahip olmasa da puana katkı sağlar.
Bu nedenle “SAY öğrencisiyim, sözel çözmeme gerek yok” yaklaşımı doğru değildir. Çalışma önceliği sayısalda olabilir ancak sözel bölüm tamamen göz ardı edilmemelidir.
Benzer şekilde DGS-SÖZ puanında da sayısal standart puan 0,6 katsayısıyla kullanılır. Bu nedenle sözel puan hedefleyen adayların yapabildikleri sayısal soruları değerlendirmesi toplam puana katkı sağlayabilir.
Özellikle temel düzeyde yapılabilecek sayısal soruları yalnızca hedef SÖZ olduğu için bırakmak puan kaybına neden olabilir.
Aday puan türünü kendi isteğine göre seçmez. Geçiş yapmak istediği lisans programının hangi DGS puan türüyle öğrenci aldığı önemlidir.
ÖSYM tercih tablolarında programların yanında SAY, SÖZ veya EA puan türü belirtilir. Tercih döneminde adayın hem kendi ön lisans alanından hangi lisans programlarına geçiş yapabileceğini hem de ilgili programın puan türünü kontrol etmesi gerekir.
Bu nedenle çalışma hedefi belirlenirken öncelikle geçiş yapılmak istenen lisans programlarının incelenmesi daha doğru olur.
| Hedef Puan Türü | Çalışma Önceliği | Dikkat Edilmesi Gereken |
|---|---|---|
| DGS-SAY | Sayısal bölüm | Sözel bölümü tamamen bırakmamak |
| DGS-SÖZ | Sözel bölüm | Yapılabilir sayısal soruları değerlendirmek |
| DGS-EA | Sayısal ve sözel birlikte | Bir bölümün aşırı geride kalmasını önlemek |
Bu yaklaşım, bütün adayların aynı çalışma programını uygulaması yerine hedef puan türüne göre öncelik belirlemesini sağlar.
Normal DGS puan hesabında Ön Lisans Başarı Puanı (ÖBP), SAY, SÖZ ve EA puan türlerinin tamamında aynı katsayıyla değerlendirilir.
Dolayısıyla puan türleri arasındaki temel farklılığı oluşturan unsur ÖBP değil, sayısal ve sözel standart puanlara uygulanan katsayılardır.
DGS-SAY, sayısal standart puanın daha yüksek ağırlıkla değerlendirildiği sayısal DGS puan türüdür.
DGS-SÖZ, sözel standart puanın daha yüksek katsayıyla kullanıldığı sözel DGS puan türüdür.
DGS-EA, sayısal ve sözel standart puanların eşit katsayıyla değerlendirildiği eşit ağırlıklı DGS puan türüdür.
Herkes için daha avantajlı tek bir puan türü yoktur. Kullanılması gereken puan türü, adayın geçiş yapmak istediği lisans programına bağlıdır.
Gerekli değerlendirme koşullarını sağlayan adaylar için DGS-SAY, DGS-SÖZ ve DGS-EA puanları hesaplanabilir. Tercihte ise programın istediği puan türü kullanılır.
DGS SAY, SÖZ ve EA puan türleri arasındaki temel fark, sayısal ve sözel standart puanların hesaplamadaki ağırlığıdır. DGS-SAY’da sayısal, DGS-SÖZ’de sözel bölüm belirgin biçimde daha yüksek katsayıya sahiptir. DGS-EA’da ise iki bölüm eşit katsayıyla değerlendirilir.
Bu nedenle DGS’ye hazırlanırken yalnızca toplam net hedeflemek yerine önce geçiş yapmak istediğiniz bölümün puan türünü öğrenmek ve çalışma ağırlığını buna göre belirlemek daha doğru bir stratejidir.
Hedef puan türü ne olursa olsun diğer bölümü tamamen bırakmak yerine, güçlü bölümü önceliklendirirken yapılabilecek sorulardan da yararlanmak daha dengeli bir DGS performansı oluşturur.